Akış’tan Alıntılar…

15 Eyl

Prof. Dr. Mihaly Csikszentmihalyi’nin “Akış: Bir Mutluluk Bilimi – Yaşam Niteliğini Yükseltmek İçin Atılması Gereken Adımlar” kitabını yeni bitirdim. Bu yazıda da okurken bende iz bırakan alıntıları paylaşmak istedim. Yanında yıldız işareti olanlar ayrıca önemsediklerim oldu.

Yazar hakkında genel bir bilgi de vereyim: Macar kökenli bir Amerikalı olan Csikszentmihalyi, çalışmalarını özamaçlı kişilik, elindeki işe kendini kaybederek yoğunlaşma, insanın hayattan aldığı zevki nasıl artırabileceği konuları üzerinde çalışmalar yürütüyor. Aşağıdaki link aracılığıyla kendisi hakkında detaylı bilgi edinebilirsiniz. Youtube’daki videolarını da izlemenizi öneririm.

http://en.wikipedia.org/wiki/Mihaly_Csikszentmihalyi

  • “… müzik yapacağımız yerde milyoner müzisyenlerin yaptıkları platin plakları dinliyoruz. Sanatla uğraşacağımız yerde en son müzayedede en yüksek teklifleri almış resimlere bakmaya gidiyoruz. Kendi inançlarımıza göre hareket etme riskine girmiyor, sözde anlamlı eylemlerde bulunarak maceralar yaşıyormuş. gibi yapan aktörleri izlemeye her gün saatler ayırıyoruz. Kendi inançlarımıza göre hareket etme riskine girmiyor, sözde anlamlı eylemlerde bulunarak maceralar yaşıyormuş gibi yapan aktörleri izlemeye her gün saatler ayırıyoruz.”

  • * İşlerinden zevk almayı öğrenen, “boş” zamanlarını boşa harcamayan insanlar, sonunda, bir bütün olarak yaşamlarının daha değerli olduğunu hissederler. C.K. Brightbill’in dediği gibi: Gelecek yalnızca eğitimli insanın değil, boş zamanını akıllıca kullanmayı öğrenmiş eğitimli insanındır.‘ “

  • Son otuz yıldaki kişi başına enerji tüketimimizi …. elektrikli araç-gereçlerin kullanımındaki beş katlık artışa borçluyuz.”

  • Yaşantıladığımız şeyler bizim gerçeğimiz olduğundan, gerçekliği ancak, bilinçte olup bitenleri denetleyebildiğimiz, dolayısıyla da kendimizi dış dünyanın tehditlerinden ve kandırıcı sözlerinden kurtarabildiğimiz ölçüde değiştirebiliriz.”

  • Büyük imparator Marcus Aurelius … şöyle yazmış: ‘Dışınızdaki şeyler size acı veriyorsa, sizi rahatsız eden, o şeylerin kendileri değil, onlarla ilgili yargılarınızdır. O yargıyı silip, atmak sizin elinizdedir.’ “

  • Kişinin kendini toplumsal denetimlerden kurtarıp özgürleştirmesi sürecinin en önemli aşaması, her anın olaylarında ödüller bulma yeteneği geliştirmektir. İnsan aralıksız yaşantı akıntısından zevk almayı ve onda anlam bulmayı öğrenirse, …. denetimlerin yükünü omuzlarından otomatik olarak atmış olur. Ödüller dışsal kuvvetlere bağlanmadığında güç kişiye geri döner.”

  • Dikkat sayısız biçimde kullanılabilir; yaşamı zenginleştirilebilir ya da sefilleştirebilir.”

  • …. Sam edindiği bu yaşantının iyi olduğunu, bunun yeniden yapmayı isteyeceği bir şey olduğunu hissetti. Böylece, o tesadüfi olaylardan bir hedefler yapısı oluşturdu.”

  • …. Yaşantı, dikkate bağlı; dikkat ise hedef ve niyetlere… Bu süreçleri bağlayan benlik, yani tüm hedefler sistemimizin içimizdeki bir zihinsel temsilidir. İşleri düzeltmek istiyorsak bu parçaları idare etmemiz gerekir.”

  • …. Jim’in daha yakın arkadaşları ya da geçmişinde ulaşmayı başardığı daha uzun bir hedefler listesi olsaydı, benliği, bütünlüğünü koruma gücünü bulurdu.”

  • Bir hedef seçip kendimizi yoğunlaşmanın sınırlarına kadar zorladığımızda, yaptığımız her iş ne olursa olsun bize zevk verecektir. Bu zevki bir kez tattıktan sonra da yeniden onun tadına varmak için çabalarımızı iki katına çıkarırız. Benlik bu biçimde büyür.”

  • * Kişi mükemmel güvenlik beklentisi içinde olmazsa, risklerin kaçınılmaz olduğunu kabul ederse ve öngörülebilir bir dünya idealinden daha azıyla yetinip bundan zevk almayı başarırsa, güvenliğini kaybetme tehdidinin mutluluğunu engellemesi olasılığı zayıflayacaktır.”

  • Haz, düzenin korunmasına yardım eder, ancak kendi başına bilinçte yeni bir düzen oluşturmaz.”

  • Rekabet yalnızca kişinin becerilerini mükelleştirebilmesinin bir aracı olduğunda zevklidir; kendi başına bir amaç olduğunda eğlenceli olmaktan çıkar.”

  • … İnsanın bir resme, bir yontuya bakarken aldığı edilgen zevk bile söz konusu sanat yapıtının içerdiği zorluklara bağlıdır.”

  • Akışın amacı akmaktır; bir doruğa ya da düşülkeye ulaşmak değil, akış durumunda kalmaktır.”

  • En zevkli etkinlikler doğal değildir; başlangıçta kişinin harcamak istemeyeceği bir çaba gerektirir. Ancak etkileşim kişinin becerilerine olumlu geribildirim vermeye başladığında, etkinlik içsel olarak ödüllendirici bir hal alır.”

  • Beden yalnızca kendi hareketleriyle akış üretmez. Akışın üretilmesine zihin de her zaman katılır. Örneğin, kişinin yüzmekten zevk alması için, bir dizi uygun beceri geliştirmesi ve bunun için de dikkatini yoğunlaştırması gerekir. Uygun düşünceler, güdüler ve duygular varolmadığı sürece, yüzmeyi bu eylemden zevk alacak kadar öğrenmek için gerekli olan disipline ulaşmak olanaksızdır. Üstelik zevk yüzücünün zihninde yaşandığı için, akış salt fiziksel bir süreç olamaz: Kaslar ve beyin akışa katılmalıdır.”

  • Konukların sevgiyle pişirilmiş bir yemeği onun değerli özelliklerini fark ettiklerine ilişkin hiç bir belirti göstermeksizin mideye indirmeleri şaşırtıcı ve şaşırtıcı olduğu kadar da cesaret kırıcıdır.”

  • * Çocuklara sözcüklerin gizilgücünü öğretmenin bir yolu, daha erken yaşlarda onlara sözcük oyunlarını göstermeye başlamaktır. Sözcük oyunları ve birden fazla anlamı olan sözcükler, karmaşık yetişkinler için mizahın en düşük şeklidir, ancak çocuklara dili denetlemek için bir eğitim alanı oluşturur. Bunun için insanın tek yapması gereken, bir çocukla sohbet ederken dikkat kesilmek ve fırsat bulduğunda, yani masum bir sözcüğün ya da ifadenin başka bir şekilde yorumlanabileceği durumlarda, sohbetin çerçevesini değiştirip sözcüğü farklı bir anlamda anlamış gibi davranmaktır.”

  • Bir amatör ya da meraklı, işinin ehli olmayan, fazla ciddiye alınmaması gereken, performansı profesyonel standartların altında kalan kişilere denir. Oysa aslında ‘amatör’ sözcüğü ‘sevmek’ anlamındaki ‘amare’ sözcüğünden gelir ve yaptığı işi seven insanları anlatır. Benzer biçimde, meraklı (dilettante) sözcüğünün kökeni de Latince ‘delectare’ dir ve ‘zevk almak’ anlamına gelir; böylece belli bir etkinlikten zevk alan kişiye ‘meraklı’ denir.”

  • Bir işte çeşitlilik olup olmaması, en nihayetinde, gerçek çalışma koşullarından çok kişinin işine yaklaşımına bağlıdır.”

  • İnsanın yalnız kalmaktan zevk alması için …. tanrı olması gerekmez, ancak kendi zihinsel düzenlerini geliştirmesi ve böylece dikkatini yönlendirmesine yardımcı olan diğer insanlar, işler, TV, sinema, lokanta ya da kütüphane gibi uygar yaşamın destekleri olmaksızın akışa uyabilmesi gerektiği doğrudur.”

  • Yalnızlık, başkalarının varlığında ulaşılamayacak hedeflere varmak için bir şans olarak görülürse, insan kendini yalnız hissetmek yerine yalnızlıktan zevk alacaktır ve bu süreçte yeni beceriler edinebilir.”

  • Aile içi cinayetlerin oranı, birbirleriyle ilişkisiz insanlar arasındaki ilişkiden çok daha yüksektir.”

  • Öz amaçlı bir insan için birincil hedefler, bilinçte değerlendirilen yaşantıdan ve dolayısıyla insanın benliğinin tam içinden ortaya çıkarlar.”

  • Bir eylem sistemine katılması için bir insanın, çevrenin isterleriyle kendi eylem kapasitesi arasında görece yakın bir girişiklik bulması gereklidir.”

  • Önemli bir hedefin peşinden kararlılıkla gidildiğinde ve bütün etkinlikler birleşik bir akış yaşantısı içinde birbirine kenetlendiğinde sonuç, bilincin uyuma kavuşmasıdır. İsteklerini bilen ve bu istekleri gerçekleştirme amacıyla çalışan bir insan, duyguları, düşünceleri ve eylemleri birbirine uygun bir insandır ve dolayısıyla da iç uyuma ulaşmıştır.”

  • * “Bir hedefe büyük miktarda enerji harcamadan öne şu temel soruları sormak gerekir: Bu gerçekten yapmak istediğim bir şey mi? Bunu yapmaktan zevk alıyor muyum? Öngörülebilir gelecekte de ondan zevk alacak mıyım? Benim ve diğerlerinin ödemesi gereken bedele değer mi? Bunu başardığımda kendimle yaşayabilecek miyim?

  • Neden olduğumuz gibi olduğumuzu daha iyi anladığımız, hep birlikte bilincin oluşmasına katkıda bulunan içgüdüsel dürtülerin, toplumsal denetimlerin, kültürel ifadelerin kökenlerini daha iyi bildiğimiz zaman, enerjimizi olması gereken yere yönlendirmemiz kolaylaşacaktır.”

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: